Zgłoszenie szkody. Zgłoszenia szkody możesz dokonać na kilka sposobów. Szkodę możesz zgłosić: osobiście w oddziale firmy ubezpieczeniowej, drogą telefoniczną, przez internet za pomocą specjalnego formularza na stronie ubezpieczyciela. Zgłaszając zdarzenie przez telefon, należy być przygotowanym na serię niezbędnych pytań. Zbieranie wszystkich niezbędnych danych o uczestnikach, którzy mają prawo do otrzymania tej lub innej części majątku spółki po tym, jak zostanie przeprowadzona likwidacja firmy. Instrukcja przewiduje wydawania akcji tylko po rozliczeń z wierzycielami. Sporządzanie bardzo rozwiniętej cechy stanu finansowego firmy w momencie jej Ponadto należy zwrócić uwagę, że jeżeli następuje nawet upadłość lub likwidacja, a celem jej jest powstanie nowego zakładu pracy, to tego rodzaju działanie nie stanowi likwidacji lub upadłości w znaczeniu art. 41 1 k.p., gdyż artykuł ten odnosi się do całkowitej likwidacji zakładu pracy, a więc takiej, w której żaden inny Formularz ZUS służy do zgłaszania płatnika składek – może to być zarówno osoba prawna jak i jednostka organizacyjna, która nie ma osobowości prawnej. Poniższy poradnik przedstawia instrukcję krok po kroku co należy wpisać w poszczególnych częściach druku, oraz w jakich okolicznościach można dokonać korekty. Likwidacja spółki z o.o. – krok po kroku. Likwidacja spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest możliwa w wyniku następstw przewidzianych w umowie spółki, a także: w wyniku uchwały wspólników o rozwiązaniu lub przeniesieniu siedziby spółki za granicę. W tym przypadku notariusz musi sporządzić protokół, IO/005-0005/03, Przekształcenie Zakładu Komunikacji Miejskiej - zakładu budżetowego na mocy uchwały Rady Miasta w spółkę prawa handlowego - spółkę z o.o. - Pismo wydane przez: Izba Skarbowa w Gdańsku Hva7. Krok 1. Czynności poprzedzające zatwierdzenie sprawozdania finansowego Zatwierdzeniu podlegają tylko roczne sprawozdania finansowe, tj. sprawozdania finansowe sporządzane na koniec roku obrotowego, z tym że obowiązek ten nie dotyczy jednostek, w stosunku do których ogłoszona została upadłość. Ponadto, nie zatwierdza się sprawozdania finansowego oddziału przedsiębiorcy zagranicznego, ale uznaje je za zatwierdzone pod datą zatwierdzenia łącznego sprawozdania finansowego przedsiębiorcy zagranicznego. Ważne! Obowiązek zatwierdzenia dotyczy tylko rocznych sprawozdań finansowych. Przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego należy: sporządzić roczne sprawozdanie finansowe – nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego; poddać je badaniu i otrzymać opinię biegłego rewidenta (ewentualnie pisemną odmowę wyrażenia opinii) – w jednostkach, w których badanie sprawozdań finansowych jest obowiązkowe; udostępnić wspólnikom, akcjonariuszom lub członkom roczne sprawozdanie finansowe i sprawozdanie z działalności, a jeżeli sprawozdanie finansowe podlega obowiązkowi badania, również opinię i raport biegłego rewidenta – najpóźniej na 15 dni przed planowanym terminem zatwierdzenia sprawozdania finansowego. Obowiązek ten dotyczy spółek kapitałowych i spółdzielni; w spółkach akcyjnych udostępnić akcjonariuszom sprawozdanie rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej albo organu administrującego – najpóźniej na 15 dni przed planowanym terminem zatwierdzenia sprawozdania finansowego. Ważne! W jednostkach podlegających obowiązkowi badania, nie można zatwierdzić sprawozdania finansowego, które nie zostało zbadane przez biegłego rewidenta. Krok 2. Zebranie członków organu zatwierdzającego sprawozdanie finansowe Organ zatwierdzający to organ, który zgodnie z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, statutem, umową lub na mocy prawa własności jest uprawniony do zatwierdzania sprawozdania finansowego jednostki. To, jaki organ ma prawo zatwierdzać sprawozdanie finansowe, zależy ściśle od formy prawnej jednostki (tabela 1). Tabela 1. Organy zatwierdzające sprawozdania finansowe Forma prawna jednostki Organ zatwierdzający roczne sprawozdanie finansowe spółka akcyjna, spółka komandytowo-akcyjna zwyczajne walne zgromadzenie akcjonariuszy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zwyczajne zgromadzenie wspólników spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa, spółka cywilna wspólnicy spółdzielnia walne zgromadzenie członków lub ich przedstawicieli, a przypadku spółdzielni znajdującej się w toku likwidacji – walne zgromadzenie lub związek rewizyjny przedsiębiorstwo państwowe rada pracownicza, a w razie jej braku organ założycielski; w przedsiębiorstwie państwowym znajdującym się toku likwidacji – organ założycielski osoba fizyczna prowadząca działalność we własnym imieniu i na własne ryzyko właściciel Organ zatwierdzający powinien zatwierdzić sprawozdanie finansowe w ciągu 6 miesięcy od końca roku obrotowego. A zatem w jednostkach, w których rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, zebranie członków organu zatwierdzającego musi nastąpić najpóźniej w dniu 30 czerwca następnego roku obrotowego. Sprawozdanie finansowe za rok 2015 należało zatwierdzić do 30 czerwca 2016 r. Ważne! Organ zatwierdzający powinien zatwierdzić roczne sprawozdanie finansowe w ciągu 6 miesięcy od dnia bilansowego. Krok 3. Podjęcie uchwały o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego Procedura i forma zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego zależą ściśle od formy prawnej jednostki. W spółkach kapitałowych, spółce komandytowo-akcyjnej i spółdzielni właściwą formą zatwierdzenia sprawozdania finansowego jest uchwała walnego zgromadzenia (tabela 2). Jeżeli statut lub umowa spółki nie stanowią inaczej, może być ona podjęta bez względu na wysokość kapitału zakładowego reprezentowanego na walnym zgromadzeniu, pod warunkiem, że zgromadzenie to zostało prawidłowo zwołane. Tabela 2. Przykład uchwały w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego w jednostce podlegającej badaniu przez biegłego rewidenta Uchwała nr .......... Zgromadzenia Wspólników „Alfa” Sp. z z siedzibą w Warszawie z dnia .......... w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego za rok 2016. § 1 Po przeanalizowaniu sprawozdania finansowego za rok 2015, zapoznaniu się ze sprawozdaniem zarządu z działalności spółki oraz opinią biegłego rewidenta, który to sprawozdanie finansowe badał, Zgromadzenie Wspólników jednomyślnie zatwierdza sprawozdanie finansowe spółki za rok 2016, obejmujące: wprowadzenie do sprawozdania finansowego; bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2016 r., który po stronie aktywów i pasywów wykazuje sumę zł (słownie: osiemnaście milionów trzysta dwadzieścia pięć tysięcy dwieście jedenaście złotych); rachunek zysków i strat za rok obrotowy od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r., wykazujący zysk netto w wysokości zł (słownie: jeden milion czterysta dziewięćdziesiąt jeden tysięcy dwadzieścia dwa złote); zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym, wykazujące zwiększenie kapitału własnego w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. o kwotę zł (słownie: czterysta pięć tysięcy złotych); rachunek przepływów pieniężnych, wykazujący zmniejszenie stanu środków pieniężnych netto w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. o kwotę zł (słownie: piętnaście tysięcy dwanaście złotych); dodatkowe informacje i objaśnienia. § 2 Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. Podpisy wspólników W spółkach osobowych, spółce cywilnej i przedsiębiorstwie osoby fizycznej zatwierdzenie sprawozdania finansowego może mieć postać uchwały lub oświadczenia woli wszystkich właścicieli jednostki. W jednostkach, w których organem zatwierdzającym jest organ założycielski, zatwierdzenie rocznego sprawozdania finansowego powinno mieć formę decyzji. Organ zatwierdzający może odmówić zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego, jeżeli kwestionuje jego rzetelność i/lub zgodność z wiążącymi jednostkę przepisami prawa oraz zasadami (polityką) rachunkowości. Wykazanie straty netto, jeżeli wiarygodność sprawozdania finansowego nie jest kwestionowana, nie powinno powodować jego niezatwierdzenia. Krok 4. Konsekwencje zatwierdzenia sprawozdania finansowego Zatwierdzenie sprawozdania finansowego oznacza, że organ zatwierdzający zaakceptował zawarte w nim informacje, w tym dane liczbowe, i uznał je za wiarygodne. Równocześnie jest to akceptacja działań podejmowanych przez kierownictwo jednostki. Bezpośrednimi skutkami zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego są: obowiązek ostatecznego zamknięcia ksiąg rachunkowych zakończonego roku obrotowego – najpóźniej w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego; przeniesienie wyniku finansowego netto zakończonego roku obrotowego z konta 860 Wynik finansowy na konto 820 Rozliczenie wyniku finansowego; uzyskanie prawa do podziału lub pokrycia wyniku finansowego; możliwość przeniesienia treści dowodów księgowych na informatyczne nośniki danych – jeżeli pozwalają one trwale zachować zawartość dowodów i odtworzyć je w formie wydruku. Nie dotyczy to dowodów dokumentujących przeniesienie praw majątkowych do nieruchomości, dowodów powierzenia odpowiedzialności za składniki aktywów, znaczących umów i innych ważnych dokumentów określonych przez kierownika jednostki, które bezwzględnie muszą być przechowywane w oryginalnej postaci. Archiwizacji w postaci oryginalnej podlegają również: dokumentacja przyjętych zasad rachunkowości, księgi rachunkowe, sprawozdanie finansowe oraz sprawozdanie z działalności jednostki; obowiązek przekazania do urzędu skarbowego sprawozdania finansowego, opinii i raportu biegłego rewidenta (jeżeli sprawozdanie podlegało badaniu) a w spółkach także odpisu uchwały zatwierdzającej sprawozdanie finansowe – w ciągu 10 dni od daty zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego. Obowiązek ten dotyczy podatników podatku dochodowego od osób prawnych; obowiązek złożenia we właściwym rejestrze sądowym rocznego sprawozdania finansowego, opinii biegłego rewidenta (jeżeli sprawozdanie podlegało badaniu), odpisu uchwały (bądź postanowienia) o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego i podziale zysku lub pokryciu straty oraz sprawozdania z działalności (w jednostkach zobligowanych do jego sporządzenia) – w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego. Jeżeli sprawozdanie finansowe nie zostanie zatwierdzone w ustawowym terminie, wówczas jednostka ma obowiązek złożyć je w rejestrze sądowym dwukrotnie: najpierw w ciągu 15 dni po tym terminie, a potem w ciągu 15 dni po jego zatwierdzeniu – wraz z dokumentami, o których mowa wyżej. Ważne! W ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego należy ostatecznie zamknąć księgi rachunkowe zakończonego roku obrotowego. Ważne! Nie można dokonać podziału zysku netto/pokrycia straty netto przed zatwierdzeniem rocznego sprawozdania finansowego. Niezatwierdzenie sprawozdania finansowego wyłącza możliwość podziału zysku netto i pokrycia straty netto. Ponadto, w przypadku spółek kapitałowych pozbawia wspólników prawa do roszczenia o wypłatę dywidendy. Zauważyć też należy, iż niedotrzymanie ustawowego terminu zatwierdzenia sprawozdania finansowego (w ciągu 6 miesięcy od zakończenia roku obrotowego) nie jest zagrożone karą, a jedynie rodzi obowiązek dwukrotnego składania sprawozdania finansowego w rejestrze sądowym: sprawozdania finansowego niezatwierdzonego (w ciągu 15 dni po upływie terminu zatwierdzenia sprawozdania finansowego) oraz sprawozdania finansowego zatwierdzonego (w ciągu 15 dni po jego zatwierdzeniu). (...) Sporządzenie sprawozdania finansowego poprzedzone jest czynnościami przygotowawczymi w celu zamknięcia ksiąg rachunkowych jednostki budżetowej. Zamknięcie ksiąg rachunkowych polega na nieodwracalnym wyłączeniu możliwości dokonywania zapisów w księgach rachunkowych, niezależnie od techniki ich prowadzenia. Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy o rachunkowości księgi rachunkowe jednostki kontynuującej działalność zamyka się na: • dzień kończący rok obrotowy, którym dla jednostek sektora finansów publicznych jest rok kalendarzowy i dzień 31 grudnia, jak również • na dzień zakończenia działalności jednostki, w tym także jej sprzedaży, zakończenia likwidacji lub postępowania upadłościowego, • na dzień poprzedzający zmianę formy organizacyjnoprawnej, • na dzień poprzedzający przejęcie przez inną jednostkę lub dzień poprzedzający jej połączenie lub podział oraz • na inny dzień bilansowy określony odrębnymi przepisami. Zamknięcia ksiąg należy dokonać nie później niż w ciągu 3 miesięcy od zaistnienia wymienionych wyżej zdarzeń. Ostateczne zamknięcie ksiąg rachunkowych jednostek kontynuujących działalność powinno nastąpić najpóźniej w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego za rok obrotowy (art. 12 ust. 4 ustawy o rachunkowości). Czynności wchodzące w skład zamknięcia ksiąg rachunkowych w jednostkach budżetowych są następujące. Najpierw chodzi o wyprowadzenie na bieżąco ewidencji analitycznej i syntetycznej, poprzez dokonanie w księgach rachunkowych zapisów wszystkich operacji, jakie nastąpiły w danym okresie sprawozdawczym i roku obrotowym na podstawie dowodów sprawdzonych i zatwierdzonych przez upoważnione osoby, przy zachowaniu zasady memoriału. Zgodnie z zasadą memoriału, w księgach rachunkowych jednostki należy ująć wszystkie osiągnięte przychody i koszty związane z tymi przychodami dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty. Kolejna czynność to uzgodnienie danych ewidencji syntetycznej z ewidencją analityczną poprzez weryfikację prawidłowości i kompletności dokonanych księgowań, zachowując zasadę bieżącego, bezbłędnego, rzetelnego i sprawdzalnego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Uzgadnianie sald Następnie konieczne jest uzgodnienie sald następujących kont: • środków pieniężnych w kasie z raportami kasowymi, • środków pieniężnych na kontach bankowych z wyciągami bankowymi i zapisami kont, • kredytów z zapisami i wyciągami bankowymi. Kolejna czynność polega na uzgodnienie sald kont rozrachunków z kontrahentami oraz rozrachunków publicznoprawnych z uwzględnieniem sytuacji przedawnienia i przeterminowania należności i zobowiązań, których następstwem mogą być odsetki za zwłokę. Następnie powinno dojść do uzgadniania stanów wpływów, zaległości i nadpłat podatków i opłat wynikających z ewidencji podatkowej z danymi ewidencyjnymi urzędu oraz dokonanie oceny prawidłowości przypisu należności. Kolejna sprawa to uzgodnienie stanów rozrachunków z tytułu odpłatnego korzystania z mienia komunalnego. Należy ustalić, czy i w jakim zakresie powinna być podjęta decyzja w zakresie umorzenia należności w ramach upoważnień wynikających z przepisów art. 43 ustawy o finansach publicznych. Zaliczki i dotacje Kolejna czynność wchodząca w skład zamknięcia ksiąg rachunkowych to rozliczenie udzielonych zaliczek. Następnie dochodzi do rozliczenia dotacji otrzymanych i przekazanych innym jednostkom. Jeżeli w wyniku rozliczenia otrzymanych dotacji z budżetu państwa jednostka ma zwrócić określoną kwotę z otrzymanej dotacji, to o kwotę zwrotu dokonanego przed 15 stycznia 2008 r. należy pomniejszyć zrealizowane dochody 2007 r. Jeżeli zwrot nastąpił po tym terminie, to jednostka powinna zaplanować na ten cel wydatki w par. 291 Zwrot dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranych w nadmiernej wysokości. Inwestycje i dochody Zamykając księgi trzeba również rozliczyć poniesione wydatki na inwestycje. Kolejna czynność polega na dokonaniu umorzenia i amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Należy pamiętać również o zweryfikowaniu stanu pozostałych środków trwałych (wyposażenia) i ich umorzenia. Należy przeanalizować i wyjaśnić dochody występujące w par. 298 Wpływy do wyjaśnienia i dokonanie odpowiednich przeksięgowań. Inwentaryzacja i odsetki Konieczne jest przeprowadzenie w obowiązujących terminach inwentaryzacji rzeczowych składników majątkowych. W przypadku stwierdzenia różnic inwentaryzacyjnych dokonanie ich wyjaśnienia i ujęcie wyników inwentaryzacji w księgach rachunkowych roku, w którym ją przeprowadzono. Naliczając na koniec kwartału odsetki od należności należy pamiętać o wykazaniu odsetek w danych uzupełniających do bilansu jednostki, jak również w sprawozdaniach budżetowych. Pamiętać trzeba również o: naliczenie różnic kursowych w przypadku występowania aktywów i pasywów wyrażonych w walutach obcych oraz o przeanalizowaniu zapisów na kontach pozabilansowych w zakresie zaangażowania. Zestawienie obrotów Kolejna czynność związana z zamykaniem ksiąg to sporządzenie zestawienia obrotów i sald kont księgi głównej oraz zestawienia sald kont ksiąg pomocniczych - tzw. bilans wstępny i dokonanie weryfikacji zawartych w nim danych. Następnie należy dokonać obowiązkowych przeksięgowań w ewidencji jednostki budżetowej, a mianowicie: • zrealizowanych dochodów i wydatków oraz dotacji na konto 800 „Fundusz jednostki”, • zrealizowanych przychodów i kosztów na konto 860 „Straty i zyski nadzwyczajne oraz wynik finansowy”. Dwie ostatnie czynności związane z zamykaniem ksiąg, to: • sporządzenie obowiązkowych sprawozdań budżetowych, określonych w rozporządzeniu w sprawie sprawozdawczości budżetowej i powiązanie danych zawartych w tych sprawozdaniach z zapisami ksiąg rachunkowych jednostki budżetowej, • sporządzenie zestawienia obrotów i sald księgi głównej oraz zestawienia sald kont ksiąg pomocniczych, stanowiących podstawę sporządzenia bilansu jednostki budżetowej. Barbara KoŁodziej gp@infor PODSTAWA PRAWNA • Ustawa z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych ( nr 249, poz. 2104 ze zm.). • Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości ( z 2002 r. nr 76, poz. 694 ze zm.). • Rozporządzenie ministra finansów z 28 lipca 2006 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych jednostek sektora finansów publicznych ( nr 142, poz. 1020). Zbliża się termin przygotowania przez jednostki samorządu terytorialnego budżetu na 2010 r. Wynikająca z kryzysu gorsza sytuacja finansowa, zmusi zapewne część samorządów do zmiany tegorocznego budżetu. Warto więc przypomnieć sobie tryb i terminy ustalania i zmiany budżetów samorządowych. Podstawę gospodarki finansowej gminy, powiatu i samorządu województwa stanowi uchwała budżetowa, określająca budżet tej jednostki na rok budżetowy. Uchwała ta zawiera ponadto plany przychodów i wydatków zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych i funduszy celowych oraz dochodów własnych jednostek budżetowych (art. 165 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych; dalej: ustawa o finansach publicznych). Oprócz limitów wydatków jednostki samorządu terytorialnego (dalej: jst) na rok budżetowy, w uchwale budżetowej można określić limity wydatków na:• wieloletnie programy inwestycyjne,• programy i projekty realizowane ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, niepodlegających zwrotowi środków z pomocy udzielonej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) oraz innych niepodlegających zwrotowi środków pochodzących ze źródeł zagranicznych,• zadania wynikające z kontraktów wojewódzkich (zawieranych między Radą Ministrów a samorządem województwa)– a także łączną kwotę wydatków budżetu na wykonanie wieloletnich umów o partnerstwie publiczno-prywatnym (art. 166 i 166a ustawy o finansach publicznych).Projekt budżetu samorządowego Wyłączna inicjatywa uchwałodawcza, tzn. prawo do przygotowania projektu uchwały budżetowej wraz z objaśnieniami (tzn. krótkim opisem do poszczególnych pozycji dochodów i wydatków, uzasadniającym ich wielkość i celowość) należy do organu wykonawczego, czyli do zarządu powiatu lub województwa, a w przypadku gminy – odpowiednio do wójta, burmistrza albo prezydenta miasta (art. 179 ustawy o finansach publicznych).Organ wykonawczy prowadzi prace nad projektem budżetu samorządowego na podstawie uchwały organu stanowiącego jst (czyli rady gminy lub powiatu albo sejmiku województwa) w sprawie procedury opracowania i uchwalania budżetu lub jego zmian, określającej terminy prac nad projektem uchwały budżetowej i szczegółowość projektu budżetu (art. 53 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym; art. 53 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym oraz art. 63 ust. 2 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa).Oprócz tego organ wykonawczy jst opracowuje prognozę łącznej kwoty długu na koniec roku budżetowego i lata następne (wynikającej z planowanych i zaciągniętych zobowiązań) oraz informację o stanie mienia komunalnego, zawierającą dane o:• przysługujących jednostce samorządu terytorialnego prawach własności;• innych niż własność prawach majątkowych (ograniczone prawa rzeczowe, użytkowanie wieczyste, wierzytelności, udziały w spółkach, akcjach) i posiadaniu;• zmianach w stanie mienia komunalnego (od dnia złożenia poprzedniej informacji);• dochodach z tytułu wykonywania prawa własności, innych praw majątkowych i posiadania;• zdarzeniach mających wpływ na stan mienia komunalnego– i dołącza je do projektu uchwały budżetowej (art. 180 ustawy o finansach publicznych). Projekt uchwały budżetowej (z objaśnieniami) oraz prognozę łącznej kwoty długu i informację o stanie mienia komunlanego należy następnie przedstawić regionalnej izbie obrachunkowej (w celu zaopiniowania) oraz organowi stanowiącemu jst – do 15 listopada roku poprzedzającego rok stanowiący jst powinien otrzymać od organu wykonawczego opinię RIO o projekcie uchwały budżetowej i prognozie łącznej kwoty długu na koniec roku budżetowego i lata następne (pozytywną lub negatywną) – przed uchwaleniem budżetu (art. 181 ustawy o finansach publicznych).Uchwalanie budżetu samorządowegoWyłączną kompetencję do podjęcia uchwały budżetowej posiada organ stanowiący jst, czyli odpowiednio:• rada gminy,• rada powiatu albo• sejmik województwa– w terminie do 31 grudnia roku poprzedzającego rok tej zasady jest wyjątek, a mianowicie w szczególnie uzasadnionych przypadkach (np. klęska żywiołowa, inne zdarzenie losowe albo trudne do przewidzenia) uchwała budżetowa powinna być uchwalona nie później niż do 31 marca roku budżetowego. Do tego czasu podstawą gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego jest projekt uchwały budżetowej przedstawiony jej organowi uchwała budżetowa nie zostanie uchwalona do końca marca, RIO ustala budżet jst (jedynie w zakresie zadań własnych i zadań zleconych) – w terminie do 30 kwietnia roku budżetowego. Jest to rozwiązanie tymczasowe, obowiązujące do czasu uchwalenia uchwały budżetowej przez organ stanowiący jst (art. 182 i 183 ustawy o finansach publicznych).Uchwała budżetowa podjęta w terminie (czyli do 31 grudnia) wchodzi w życie od 1 stycznia roku budżetowego, a w przypadku opóźnienia – od dnia jej uchwalenia (po jej ogłoszeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa).Dochody budżetu samorządu z subwencji>>Plany finansowe jednostek organizacyjnychOrgan wykonawczy jst przekazuje podległym jednostkom organizacyjnym (jednostkom budżetowym, zakładom budżetowym, gospodarstwom pomocniczym jednostek budżetowych) informacje niezbędne do opracowania projektów ich planów finansowych – w terminie 7 dni od przekazania projektu uchwały budżetowej organowi stanowiącemu. Na podstawie tych danych jednostki w ciągu 30 dni mają czas na opracowanie projektów planów finansowych, nie później jednak niż do 22 grudnia roku poprzedzającego rok uchwaleniu uchwały budżetowej organ wykonawczy jst w ciągu 21 dni przekazuje podległym jednostkom informacje o ostatecznych kwotach dochodów i wydatków tych jednostek oraz wysokości dotacji i wpłat do budżetu. Na tej podstawie jednostki organizacyjne jst dostosowują projekty planów do uchwały budżetowej (art. 185 i 186 ustawy o finansach publicznych).Zmiana budżetu w ciągu roku budżetowegoWyłączne prawo do dokonywania zmian w budżecie jednostki samorządu terytorialnego posiada organ stanowiący jst, jednak dokonuje ich na wniosek organu wykonawczego, ponieważ to zarząd powiatu i województwa albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest odpowiedzialny za wykonanie budżetu (art. 179 ustawy o finansach publicznych).Jednakże w toku wykonywania budżetu zarząd jst może samodzielnie dokonywać zmian w planie dochodów i wydatków budżetu jst, polegających na:• zmianach planu dochodów i wydatków związanych ze zmianą kwot lub uzyskaniem dotacji celowych z budżetu państwa oraz z budżetów innych jst,• przenoszeniu wydatków z rezerw budżetowych (zgodnie z planowanym przeznaczeniem wydatków),• zmianach w planie dochodów jst, wynikających ze zmian kwot subwencji w wyniku podziału rezerw,• zmianach w planie dochodów i wydatków budżetu województwa w zakresie środków na realizację programów operacyjnych, dla których samorząd województwa jest instytucją zarządzającą lub pośredniczącą (zmiany te nie mogą powodować zmniejszenia lub zwiększenia dochodów i wydatków majątkowych budżetu samorządu województwa w zakresie środków na programy operacyjne przekazane samorządowi w formie dotacji rozwojowej).Ponadto organ stanowiący jst może w uchwale budżetowej upoważnić organ wykonawczy do:• dokonywania innych zmian w planie wydatków (oprócz przeniesień wydatków między działami),• przekazania niektórych uprawnień do dokonywania przeniesień planowanych wydatków innym jednostkom organizacyjnym jst (kierownicy jednostek organizacyjnych dokonujący przeniesień planowanych wydatków mają obowiązek poinformowania o tym organu wykonawczego jst),• przekazania uprawnień innym jednostkom organizacyjnym jst do zaciągania zobowiązań z tytułu umów, których realizacja w roku następnym jest niezbędna dla zapewnienia ciągłości działania jednostki i termin zapłaty upływa w roku wykonawczy jst może również dokonać zmiany przeznaczenia rezerwy celowej – pod warunkiem uzyskania pozytywnej opinii komisji rady lub sejmiku właściwej do spraw budżetu (art. 188 ustawy o finansach publicznych).Wszystkie wymienione zmiany nie powodują konieczności nowelizacji uchwały budżetowej, natomiast są narzędziem pozwalającym organom wykonawczym jst na elastyczne dostosowywanie uchwalonych w budżecie wielkości wydatków na poszczególne zadania do zmieniających się w ciągu roku budżetowego budżetowa>>SŁOWNICZEKBudżet jst – roczny plan dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej budżetu jst – dochody majątkowe (dotacje i środki otrzymane na inwestycje, dochody za sprzedaży majątku oraz dochody z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności) oraz dochody bieżące (pozostałe dochody budżetowe).Wydatki budżetu jst – wydatki majątkowe (wydatki na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji oraz wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego) oraz wydatki bieżące (pozostałe wydatki budżetowe).Nadwyżka lub deficyt budżetu jst – różnica między dochodami a wydatkami budżetu celowe – tworzone w budżecie jst na wydatki, których szczegółowy podział na pozycje klasyfikacji budżetowej nie może być dokonany w okresie opracowywania budżetu (maksymalnie do 5% wydatków budżetowych).Rezerwa ogólna – tworzona w budżecie jst na jakiekolwiek cele budżetowe, maksymalnie do wysokości 1% wydatków orzecznictwa1. Organ stanowiący jest uprawniony do dokonywania zmian w uchwale budżetowej w trakcie roku budżetowego także w zakresie utworzonych rezerw. Uchwała taka nie narusza uprawnień organu wykonawczego do dysponowania rezerwą ogólną, lecz określa kwotę, jaką może on Wyłączne prawo do inicjatywy uchwałodawczej oznacza w szczególności, że organ stanowiący, uchwalając zmiany uchwały budżetowej na podstawie przedstawionego projektu, nie może niejako „przy okazji” zgłoszonych w projekcie zmian wprowadzać własnych poprawek w kwestiach nieobjętych tym projektem. Zmiany takie są dopuszczalne jedynie w przypadku wyrażenia na nie zgody przez organ wykonawczy. Nie oznacza to, że organ stanowiący musi podjąć uchwałę w kształcie przedstawionym przez WSA w Białymstoku z 22 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Bk 554/08Dorota Strusiewicz-KotelaPodstawy prawne:• Ustawa z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych ( nr 249, poz. 2104; z 2009 r. nr 79, poz. 666)• Ustawa z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa ( z 2001 r. nr 142, poz. 1590; z 2008 r. nr 223, poz. 1458)• Ustawa z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym ( z 2001 r. nr 142, poz. 1592; z 2009 r. nr 92, poz. 753)• Ustawa z 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych ( z 2001 r. nr 55, poz. 577; z 2005 r. nr 249, poz. 2104)• Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( z 2001 r. nr 142, poz. 1591; z 2009 r. nr 52, poz. 420) Przedsiębiorcy likwidujący działalność gospodarczą mają nie tylko obowiązek sporządzenia wykazu składników majątku – muszą również pamiętać o dopełnieniu szeregu niezbędnych formalności związanych z wyrejestrowaniem działalności w urzędach i instytucjach. Niniejszy artykuł w sposób kompleksowy wskazuje na najważniejsze obowiązki przedsiębiorcy zamierzającego zakończyć prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą. WYREJESTROWANIEW pierwszej kolejności przedsiębiorca, który podjął decyzję o likwidacji działalności gospodarczej powinien złożyć wniosek CEIDG-1. Przedmiotowy wniosek może być złożony: osobiście w najbliższym urzędzie gminy/miasta, CEIDG, listem poleconym pod warunkiem opatrzenia go własnoręcznym podpisem poświadczonym przez notariusza, drogą elektroniczną na stronie internetowej CEIDG lub przez należycie umocowanego pełnomocnika. Wniosek o wykreślenie wpisu należy złożyć w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej. Po otrzymaniu wniosku przedsiębiorcy organ ewidencyjny zawiadamia o zaprzestaniu działalności gospodarczej Urząd Skarbowy, ZUS oraz Urząd Statystyczny. Jeżeli przedsiębiorca był jednocześnie płatnikiem VAT w związku z zakończeniem działalności gospodarczej musi on wyrejestrować się także i z tego tytułu. WYKAZ SKŁADNIKÓW MAJĄTKULikwidacja działalności gospodarczej wymaga dwóch spisów, tj. spisu składników majątku oraz remanentu (spisu z natury) towarów handlowych – obowiązek ten dotyczy podatników, którzy prowadzą księgę przychodów i sporządzenia wykazu składników majątku wynika z art. 24 ust. 3a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. ( Dz. U. z 2016 r. poz. 2032 z późn. zm.). Wykaz powinien zawierać wszelkie towary, wyposażenie, środki trwałe oraz składniki majątku nie wpisane do rejestrów, które pozostają w firmie w momencie rozliczający się na zasadach KPiR muszą sporządzić również – na dzień likwidacji działalności – spis z natury stosownie do § 27 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów ( Dz. U. z 2017 r. poz. 728).KASA FISKALNAZamykając działalność, należy pamiętać także o zamknięciu kasy fiskalnej. Następuje to w obecności pracownika urzędu skarbowego, który dokonuje odczytu zawartości pamięci kasy fiskalnej i sporządza MAJĄTKU PO LIKWIDACJI DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJW przypadku sprzedaży składników majątku objętych wykazem (z likwidacji) mamy do czynienia z powstaniem przychodu. Mówi o tym art. 14 ust. 2 pkt 17 o podatku dochodowym od osób sprzedaż składników majątku nastąpi przed upłynięciem 6 lat licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zlikwidowano działalność (lub spółkę niebędącą osobą prawną) dochód z jej sprzedaży będzie podlegał opodatkowaniu. Wylicza się go jako różnicę między uzyskanym ze sprzedaży przychodem a wydatkami związanymi z nabyciem danego składnika majątku, które w żaden sposób nie zostały zaliczone do kosztów podatkowych. OBOWIĄZEK PRZECHOWYWANIA DOKUMENTÓWNie mniej istotnym obowiązkiem przedsiębiorców, związanym z likwidacją działalności gospodarczej, jest przechowywanie dokumentów księgowych przez okres co najmniej 5 lat po likwidacji przedsiębiorstwa. Zakończenie prowadzenia działalności nie oznacza bowiem, że jako byli przedsiębiorcy nie mogą oni podlegać kontroli organów podatkowych. Przygotowywana reforma finansów publicznych zakłada włączenie do systemu nadzoru budżetowego zadań realizowanych przez ponad 3 tys. zakładów budżetowych i prawie 1 tys. gospodarstw pomocniczych. Według ostatnich zapowiedzi przedstawicieli rządu i Ministerstwa Finansów w czerwcu ma zostać przedstawiony projekt nowej ustawy o finansach publicznych. Wraz z reformą finansów publicznych powraca postulat likwidacji zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych. Postulat ten zgłaszały już poprzednie rządy, ale dotychczas nie udało się przeprowadzić tej reorganizacji sektora finansów publicznych. Zakłady budżetowe oraz gospodarstwa pomocnicze zaliczają się do gospodarki pozabudżetowej, a zatem nie są objęte takim nadzorem jak np. jednostki budżetowe. W praktyce oznacza to, że poza budżetem tylko w zakładach i gospodarstwach znajduje się ponad 11 mld zł. Z tej kwoty lwia część ulokowana jest w samorządowych zakładach budżetowych (8,2 mld zł). Trzeba sobie jednak zdawać sprawę z tego, że zadania realizowane przez zakłady budżetowe i gospodarstwa pomocnicze nie znikną wraz z ich likwidacją. Znakomita większość zadań będzie wykonywana albo przez jednostki budżetowe, albo przez spółki prawa handlowego utworzone przez jednostki. W założeniach nowej ustawy o finansach publicznych znalazł się także postulat oddania niektórych zadań realizowanych obecnie przez zakłady i gospodarstwa na zewnątrz, czyli do sektora prywatnego. Projekt przygotowany przez poprzedni rząd ma być podstawą do projektu nowej ustawy, który w czerwcu ma przedstawić rząd Donalda Tuska. Zadania zakładów Zakłady budżetowe oraz gospodarstwa pomocnicze jednostek budżetowych działają zarówno w sektorze państwowym, jak i samorządowym. Mimo podobnej konstrukcji prawnej realizują nieco inne zadania. Zarówno w formie zakładów budżetowych, jak i gospodarstw pomocniczych realizowane są głównie zadania związane z obsługą instytucji i urzędów państwowych i samorządowych. Gospodarstwa pomocnicze realizują zadania na rzecz macierzystych jednostek budżetowych. W formie zakładów budżetowych działają przykładowo zarządy cmentarzy komunalnych, budynków komunalnych, izby wytrzeźwień, przedszkola, żłobki czy ośrodki sportu i rekreacji. A zatem jest to działalność bardzo bliska działalności gospodarczej, stąd postulat przekształcenia takich zakładów w spółki prawa handlowego zależne od jednostek budżetowych. Gospodarstwa pomocnicze z kolei prowadzą działalność usługową, taką jak np. zarządzanie bazami danych, prowadzenie działalności geodezyjnej i kartograficznej, szkoleniowej, organizowanie warsztatów szkolnych. Działają także gospodarstwa pomocnicze przy aresztach. Państwowe gospodarstwa pomocnicze zajmują się głównie obsługą ministerstw i urzędów centralnych. Największe gospodarstwo pomocnicze w Polsce, czyli Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, prowadzi działalność bardzo szeroką, włącznie z naprawą samochodów rządowych i kwiaciarnią. Przychód Centrum w 2006 roku wyniósł ponad 160 mln zł. W miastach likwidowane Zakres działania zakładów budżetowych w miastach, zwłaszcza dużych, jak np. Wrocław, jest od lat ograniczany. Z informacji podanej na stronie internetowej Wrocławia wynika, że w mieście funkcjonują jedynie dwa zakłady budżetowe. W innych miastach jednak w dalszym ciągu wiele zadań publicznych realizowanych jest za pomocą zakładów i gospodarstw. Przykładowo w 2005 roku w Krakowie funkcjonowało 138 zakładów, w tym 113 przedszkoli i 22 żłobki oraz 8 gospodarstw pomocniczych. W 2007 roku działały z kolei 33 żłobki samorządowe i 93 przedszkola. W Warszawie funkcjonują w tych formach organizacyjnych oświatowe jednostki organizacyjne, ośrodki sportu i rekreacji, żłobki oraz zarządcy zasobem lokalowym. Coraz więcej zadań realizują jednak jednostki budżetowe i spółki zależne od miasta. Zajmują się one np. oczyszczaniem miasta oraz zarządzają mieniem. Wydaje się zatem, że zadania zakładów i gospodarstw w dużej części mogłyby być realizowane w formach organizacyjnych, które podlegają kontroli co można przekształcić Likwidacja zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych nie oznacza również, że znikną zadania realizowane przez te jednostki. W dalszym ciągu bowiem będzie potrzeba np. obsługi kancelarii prezydenta i premiera, a w samorządach zarządzania gospodarką komunalną. Oznacza to, że zadania zakładów i gospodarstw przejmą inne jednostki. Ewentualnie część zadań będą realizowały podmioty z sektora prywatnego. Obecne przepisy pozwalają jednak przekształcić zakłady budżetowe i gospodarstwa albo w jednostki budżetowe albo w spółki prawa handlowego. W przypadku gospodarstw pomocniczych bardziej naturalne wydaje się przejęcie zadań przez jednostki macierzyste gospodarstw. Z kolei zadania zakładów budżetowych zajmujących się np. oczyszczaniem miasta mogłyby przejąć spółki zależne od jednostek samorządowych. W projekcie znalazło się jednak trzecie rozwiązanie. Projekt zakładał bowiem powołanie agencji wykonawczych. W formie agencji realizowane są zadania w niektórych państwach Unii Europejskiej. Problem w tym, że jest to forma bardzo zbliżona do zakładu budżetowego i gospodarstwa pomocniczego, a zatem pojawia się pytanie o celowość wprowadzenia takiej nowej formy jednostki. Resort finansów zakładał, że agencje wykonawcze będą funkcjonowały jedynie w sektorze rządowym. W tę formę mogłoby zostać przekształcone przykładowo największe gospodarstwo pomocnicze w Polsce funkcjonujące przy Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Zakres działań tego gospodarstwa jest bardzo szeroki i - jak podkreślają eksperci od finansów publicznych - daleko wykracza poza to, czego można się spodziewać po jego nazwie. Z likwidacją omawianych jednostek wiąże się również problem zatrudnienia w tych jednostkach. Wydaje się, że nie wszyscy obecni pracownicy znajdą zatrudnienie w nowych jednostkach. A zatem decyzja o likwidacji jednostki powinna uwzględniać prawa pracowników. ILE JEST ZAKŁADÓW BUDŻETOWYCH I GOSPODARSTW POMOCNICZYCH Zakłady budżetowe: • 62 państwowe • 2906 samorządowych Gospodarstwa pomocnicze: • 349 gospodarstw pomocniczych państwowych jednostek budżetowych • 616 gospodarstw pomocniczych samorządowych jednostek budżetowych. We wszystkich powyższych jednostkach w 2006 roku zatrudnionych było ponad 90 tys. pracowników. Dane: za uzasadnieniem do projektu nowej ustawy o finansach publicznych oraz ustawy wprowadzającej, które przedstawiło Ministerstwo Finansów w lipcu 2007 r. ŁUKASZ ZALEWSKI @

likwidacja zakładu budżetowego krok po kroku